Црпејќи од сознанијата од проектот “RESILIO” на IEP и најновите истражувачки наоди, моделот RESILIO-ACCESS го подобрува проучувањето на отпорноста на владеењето на правото со идентификување на ресурсите што го прават владеењето на правото отпорно и најчестите закани против кои мора да истрае.
Моделот RESILIO-ACCESS се состои од три слоја:
Прво, ресурсите за примарна отпорност се однесуваат на осумте широко прифатени структурни компоненти на самиот систем на владеење на правото, како што е дефинирано од Проектот за светска правда. Дополнително, овие аспекти се дополнети со шест компоненти за да се објасни нашата максималистичка концепција за владеењето на правото. Тие вклучуваат, меѓу другото, историското наследство на владеењето на правото и правната култура во даден политички систем, но исто така и еднаквоста пред законот и трошоците за судските системи.
Второ, споредните ресурси за отпорност се однесуваат на социјалната средина во која е вградено владеењето на правото. Тие вклучуваат, меѓу другото, робусно граѓанско општество, непристрасни медиуми, академска слобода и нивото на демократија во државата.
Трето, бидејќи отпорноста може правилно да се разбере само наспроти заканите со кои се соочува владеењето на правото, моделот ги идентификува како стресори најчестите двигатели на рецесија на владеењето на правото идентификувани во литературата, вклучувајќи го зголемувањето на извршната власт, вонредните овластувања и корупцијата.
Моделот RESILIO-ACCESS е прилагодлив на политичките системи на глобално ниво. Тој овозможува холистичко проучување на капацитетот за отпорност на владеењето на правото и неговите реални перформанси наспроти стресорите со кои се соочува владеењето на правото денес.
Дефиниции
RESILIO-ACCESS го дефинира владеењето на правото како траен систем на закони, институции, норми и посветеност на заедницата. Во рамките на владеењето на правото, сите јавни власти дејствуваат во границите утврдени со закон, во согласност со вредностите на демократијата и основните права, и под надзор на независни и непристрасни судови. Основните елементи на владеењето на правото ги вклучуваат: принципот на законитост, принципот на правна сигурност, забраната за произволна употреба на извршната власт, ефективната судска заштита од страна на независни и непристрасни судови, како и еднаквоста пред законот.
Отпорноста на владеењето на правото го означува капацитетот на владеењето на правото да спречи, да се справи или да закрепне од опасни настани или постепени закани, без притоа да ги изгуби својата основна функција, структура и цел.
На креирањето на моделот работеа Марија Димитревска, Марија Мирчевска, Миша Поповиќ и Анамарија Велиновска.
Прочитајте повеќе за RESILIO-ACCESS моделот
RESILIO-ACCESS: Опсерваторија за отпорност на владеењето на правото во земјите кандидати за членство во ЕУ: Колку е отпорно владеењето на правото во земјите од процесот на проширување на ЕУ? RESILIO-ACCESS користи интердисциплинарен пристап за да одговори на ова прашање и идентификува на кој начин политиката на проширување на ЕУ може да придонесе кон отпорни демократски структури во регионот. Проектот е заеднички имплементиран од страна на Institut für Europäische Politik (IEP) Берлин и Институтот за демократија „Социетас Цивилис” Скопје.
