logo

Raport: jeta joformale e partive politike në shoqëritë e Ballkanit Perëndimor

Share on facebook
Share on twitter

Në Ballkanin Perëndimor, qytetarët që kërkojnë përfitime nga partitë politike janë gati gjashtë herë më të prirur të jenë nën trysni për shkëmbim të votës së tyre për para/ndere në raport me qytetarët që nuk kërkojnë ndihmë. Ky fakt është bërë i dukur në hulumtimin e projektit INFORM. Raporti, “Jeta joformale e partive politike në shoqëritë e Ballkanit Perëndimor” studjon strategjitë e partive politike për mobilizim të elektoratit të bazuara në praktika klienteliste, të cilat mund  të shohim që ndryshojnë në vendet e rajonit. Të gjeturat e raportit bazohen në të dhënat e hulumtimit shumë-shtetëror të realizuar në muajin maj dhe qershor, 2016 (N=6040 përgjatë Ballkanit Perëndimor), intervista gjysëm të struktururara, hulumtimin etnografik dhe arkivor Rezultatet e hulumtimit sugjerojnë që një nga pesë të intervistuarit në Mal të Zi (23%) dhe Shqipëri (21%) kanë raportuar të kenë pasë ofertë për para apo ndere tjera në këmbim të votës. Shënimet nga Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova janë 15% përkatësisht 13%, 8% në Serbi dhe 7% në Maqedoni.

graf-1

Për më shumë, të gjeturat e hulumtimit sugjerojnë se qytetarët poashtu pëfshihen në ndërtimin e marrëdhënieve me partitë politike dhe zyrtarët e tyre për të zgjedhë probleme personale dhe “për të kryer punë” (kërkim i ndereve). Të pyetur nëse kanë kontaktuar për ndihmë ndonjë zyrtar partiak, përqindja më e lartë e përgjigjeve afirmative është në Maqedoni (14%) dhe Mal të Zi (13%), pasuar nga respondentët në Bosnjë dhe Hercegovinë (10%), Kosovë (8%), dhe Serbi (7%); derisa shkalla më e ulët është shënuar në Shqipëri (5%) (Grafikoni 2).

graf2

Bazuar në të dhënat e hulumtimit, ne demonstrojmë se kërkimi i ndereve nga njëra anë, dhe ofrimi i tyre nga partitë politike, në anën tjetër janë të ndërthurura në mënyrë të konsiderueshme. Në Kosovë, 11 herë janë gjasat më të mëdhaja që kërkuesit e ndereve do të kyçen në transaksione klienteliste, 9,4 herë në Shqipëri, 7 herë në Bosnjë dhe Hercegovinë, dhe 6,3 herë në Maqedoni. Edhe pse me gjasa më të ulëta në rajon, gjasa që kërkuesit e ndereve do të kyçen në transakcione klienteliste janë prap në nivel të lartë edhe në Serbi (3,8 herë) dhe Mal të Zi (3,3 herë). Në nivel rajonal, kërkuesit e përfitimeve kanë 5.6 herë gjasë të pjesëmarrjes në shkëmbime klienteliste në krahasim me jo kërkuesit e përfitimeve.

Këto të dhëna sugjerojnë që klientelizmi shtrihet gjerë në shoqëritë e Ballkanit Perëdimor dhe i njëjti ka ndikim të dukshëm në rezultatet e zgjedhjeve. Partitë politike ofrojnë para dhe ndere në këmbim të votës, por edhe qytetarët i’u drejtohen partive politike për ndihmë në rast nevoje. Qytetarët poashtu konsiderojnë se punësimi është shpesh i ndërlidhur me përdorimin e lidhjeve joformale, dhënies së dhuratave, ndereve dhe ryshfetit, dhe janë skeptikë për prezencën e punësimit të bazuar në meritë. Perceptimet se praktikat klienteliste janë të përhapura sugjerojnë që qytatarët në shoqëritë e Ballkanit Perëndimor i shohin si mënyrë e zakonshme/normale për të kryer punë.

Raporti është pjesë e projektit EU Horizon 2020 ‘Closing the gap between formal and informal institutions in the Balkans’ (INFORM). Projekti studjon ndërveprimin në mes të institucioneve formale dhe joformale në shoqëritë e Ballkanit Perëndimor në fushat e politikës, ekonomisë, dhe jetës së përditshme, për të gjurmuar ndikimin e këtyre institucioneve në implementimin e rregullave dhe rregullativave të BE-së, si dhe për të prodhuar hulmumtim origjinal dhe rekomandime të politikave. Projekti implementohet nga konsorcium ndërkombëtar në udhëhqje të Shkollës për Studime Sllavonike dhe Europiane — School of Slavonic and East European Studies (SSEES), në University College London (UCL).

Raporti i plotë gjendet në: https://goo.gl/XvUsjQ

Поврзани објави