{"id":6375,"date":"2017-10-05T12:11:45","date_gmt":"2017-10-05T12:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/?p=6375"},"modified":"2017-10-05T12:11:45","modified_gmt":"2017-10-05T12:11:45","slug":"raport-jeta-joformale-e-partive-politike-ne-shoqerite-e-ballkanit-perendimor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/2017\/10\/05\/raport-jeta-joformale-e-partive-politike-ne-shoqerite-e-ballkanit-perendimor\/","title":{"rendered":"Raport: jeta joformale e partive politike n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, qytetar\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrfitime nga partit\u00eb politike jan\u00eb gati gjasht\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb jen\u00eb n\u00ebn trysni p\u00ebr shk\u00ebmbim t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr para\/ndere n\u00eb raport me qytetar\u00ebt q\u00eb nuk k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb. Ky fakt \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i dukur n\u00eb hulumtimin e projektit INFORM. Raporti, \u201cJeta joformale e partive politike n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor\u201d studjon strategjit\u00eb e partive politike p\u00ebr mobilizim t\u00eb elektoratit t\u00eb bazuara n\u00eb praktika klienteliste, t\u00eb cilat mund\u00a0 t\u00eb shohim q\u00eb ndryshojn\u00eb n\u00eb vendet e rajonit. T\u00eb gjeturat e raportit bazohen n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e hulumtimit shum\u00eb-shtet\u00ebror t\u00eb realizuar n\u00eb muajin maj dhe qershor, 2016 (N=6040 p\u00ebrgjat\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor), intervista gjys\u00ebm t\u00eb struktururara, hulumtimin etnografik dhe arkivor Rezultatet e hulumtimit sugjerojn\u00eb q\u00eb nj\u00eb nga pes\u00eb t\u00eb intervistuarit n\u00eb Mal t\u00eb Zi (23%) dhe Shqip\u00ebri (21%) kan\u00eb raportuar t\u00eb ken\u00eb pas\u00eb ofert\u00eb p\u00ebr para apo ndere tjera n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb vot\u00ebs. Sh\u00ebnimet nga Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova jan\u00eb 15% p\u00ebrkat\u00ebsisht 13%, 8% n\u00eb Serbi dhe 7% n\u00eb Maqedoni.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6376 size-full\" src=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf-1.png\" alt=\"graf-1\" width=\"562\" height=\"275\" srcset=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf-1.png 562w, https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf-1-300x147.png 300w\" sizes=\"(max-width: 562px) 100vw, 562px\" \/><\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, t\u00eb gjeturat e hulumtimit sugjerojn\u00eb se qytetar\u00ebt poashtu p\u00ebfshihen n\u00eb nd\u00ebrtimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me partit\u00eb politike dhe zyrtar\u00ebt e tyre p\u00ebr t\u00eb zgjedh\u00eb probleme personale dhe \u201cp\u00ebr t\u00eb kryer pun\u00eb\u201d (k\u00ebrkim i ndereve). T\u00eb pyetur n\u00ebse kan\u00eb kontaktuar p\u00ebr ndihm\u00eb ndonj\u00eb zyrtar partiak, p\u00ebrqindja m\u00eb e lart\u00eb e p\u00ebrgjigjeve afirmative \u00ebsht\u00eb n\u00eb Maqedoni (14%) dhe Mal t\u00eb Zi (13%), pasuar nga respondent\u00ebt n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb (10%), Kosov\u00eb (8%), dhe Serbi (7%); derisa shkalla m\u00eb e ul\u00ebt \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb Shqip\u00ebri (5%) (Grafikoni 2).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6377 size-full\" src=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf2.png\" alt=\"graf2\" width=\"562\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf2.png 562w, https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graf2-300x157.png 300w\" sizes=\"(max-width: 562px) 100vw, 562px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e hulumtimit, ne demonstrojm\u00eb se k\u00ebrkimi i ndereve nga nj\u00ebra an\u00eb, dhe ofrimi i tyre nga partit\u00eb politike, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme. N\u00eb Kosov\u00eb, 11 her\u00eb jan\u00eb gjasat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja q\u00eb k\u00ebrkuesit e ndereve do t\u00eb ky\u00e7en n\u00eb transaksione klienteliste, 9,4 her\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, 7 her\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, dhe 6,3 her\u00eb n\u00eb Maqedoni. Edhe pse me gjasa m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb rajon, gjasa q\u00eb k\u00ebrkuesit e ndereve do t\u00eb ky\u00e7en n\u00eb transakcione klienteliste jan\u00eb prap n\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb edhe n\u00eb Serbi (3,8 her\u00eb) dhe Mal t\u00eb Zi (3,3 her\u00eb). N\u00eb nivel rajonal, k\u00ebrkuesit e p\u00ebrfitimeve kan\u00eb 5.6 her\u00eb gjas\u00eb t\u00eb pjes\u00ebmarrjes n\u00eb shk\u00ebmbime klienteliste n\u00eb krahasim me jo k\u00ebrkuesit e p\u00ebrfitimeve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna sugjerojn\u00eb q\u00eb klientelizmi shtrihet gjer\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebdimor dhe i nj\u00ebjti ka ndikim t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb rezultatet e zgjedhjeve. Partit\u00eb politike ofrojn\u00eb para dhe ndere n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb vot\u00ebs, por edhe qytetar\u00ebt i\u2019u drejtohen partive politike p\u00ebr ndihm\u00eb n\u00eb rast nevoje. Qytetar\u00ebt poashtu konsiderojn\u00eb se pun\u00ebsimi \u00ebsht\u00eb shpesh i nd\u00ebrlidhur me p\u00ebrdorimin e lidhjeve joformale, dh\u00ebnies s\u00eb dhuratave, ndereve dhe ryshfetit, dhe jan\u00eb skeptik\u00eb p\u00ebr prezenc\u00ebn e pun\u00ebsimit t\u00eb bazuar n\u00eb merit\u00eb. Perceptimet se praktikat klienteliste jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura sugjerojn\u00eb q\u00eb qytatar\u00ebt n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor i shohin si m\u00ebnyr\u00eb e zakonshme\/normale p\u00ebr t\u00eb kryer pun\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Raporti \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e projektit EU Horizon 2020 \u2018Closing the gap between formal and informal institutions in the Balkans\u2019 (INFORM). Projekti studjon nd\u00ebrveprimin n\u00eb mes t\u00eb institucioneve formale dhe joformale n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb fushat e politik\u00ebs, ekonomis\u00eb, dhe jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme, p\u00ebr t\u00eb gjurmuar ndikimin e k\u00ebtyre institucioneve n\u00eb implementimin e rregullave dhe rregullativave t\u00eb BE-s\u00eb, si dhe p\u00ebr t\u00eb prodhuar hulmumtim origjinal dhe rekomandime t\u00eb politikave. Projekti implementohet nga konsorcium nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb udh\u00ebhqje t\u00eb Shkoll\u00ebs p\u00ebr Studime Sllavonike dhe Europiane &#8212; School of Slavonic and East European Studies (SSEES), n\u00eb University College London (UCL).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Raporti i plot\u00eb gjendet n\u00eb: https:\/\/goo.gl\/XvUsjQ<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, qytetar\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrfitime nga partit\u00eb politike jan\u00eb gati gjasht\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb jen\u00eb n\u00ebn trysni p\u00ebr shk\u00ebmbim t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr para\/ndere n\u00eb raport me qytetar\u00ebt q\u00eb nuk k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb. Ky fakt \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i dukur n\u00eb hulumtimin e projektit INFORM. Raporti, \u201cJeta joformale e partive politike n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":6366,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[239],"tags":[601,600],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6378,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions\/6378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}