{"id":18395,"date":"2014-12-12T13:50:15","date_gmt":"2014-12-12T13:50:15","guid":{"rendered":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/?p=3953"},"modified":"2022-01-28T02:58:06","modified_gmt":"2022-01-28T02:58:06","slug":"%d0%b1%d1%83%d1%9f%d0%b5%d1%82%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b5%d0%bd%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b8-%d0%be%d1%82%d1%87%d0%b5%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/2014\/12\/12\/%d0%b1%d1%83%d1%9f%d0%b5%d1%82%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b5%d0%bd%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b8-%d0%be%d1%82%d1%87%d0%b5%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81\/","title":{"rendered":"\u0411\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u043e\u0442\u0447\u0435\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 &#8211; \u0421\u0442\u0443\u0434\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0458\u0430\u0432\u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430"},"content":{"rendered":"<p>\u041e\u0432\u0430\u0430 \u0441\u0442\u0443\u0434\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u0444\u043e\u043a\u0443\u0441\u0438\u0440\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0458\u0430\u0432\u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u043e\u0442\u0447\u0435\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u043d\u0438\u0446\u0438 \u0432\u043e \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430. \u0417\u043e\u0448\u0442\u043e \u0435 \u0432\u0430\u0436\u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442?\u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u041e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430 \u0441\u043e\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043a\u0430 \u0438 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0435 \u0434\u0435\u0444\u0438\u043d\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u201e\u0446\u0435\u043b\u043e\u0441\u043d\u043e\u00a0\u043e\u0431\u0435\u043b\u043e\u0434\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u043b\u0435\u0432\u0430\u043d\u0442\u043d\u0438 \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0438 \u043d\u0430\u00a0\u043d\u0430\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d \u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d.\u201c \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u041c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043c\u043e\u043d\u0435\u0442\u0430\u0440\u0435\u043d \u0444\u043e\u043d\u0434(\u041c\u041c\u0424), \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0444\u0438\u043d\u0430\u043d\u0441\u0438\u0438 \u0435 \u0433\u043b\u0430\u0432\u0435\u043d \u0435\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0440\u043e\u0442\u043e \u0432\u043b\u0430\u0434\u0438\u043d\u043e \u0443\u043f\u0440\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043a\u043e\u0435 \u043f\u043e\u043d\u0430\u0442\u0430\u043c\u0443 \u0432\u043e\u0434\u0438 \u043a\u043e\u043d \u043c\u0430\u043a\u0440\u043e\u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430 \u0438 \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0431\u0438\u043b\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0435 \u0434\u0435\u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u043d\u0430\u043d\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0438 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438 \u0440\u0430\u0441\u0442. \u0424\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0441\u043b\u0443\u0436\u0438 \u0438 \u0437\u0430 \u0440\u0430\u043d\u043e \u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0438\u0444\u0438\u043a\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0440\u0438\u0437\u0438\u0446\u0438 \u043f\u043e \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u0437\u0443\u043b\u0442\u0430\u0442\u0438 \u0448\u0442\u043e \u043f\u0430\u043a \u0432\u043e\u0434\u0438 \u043a\u043e\u043d \u0440\u0430\u043d\u043e \u043f\u0440\u0435\u0434\u0443\u043f\u0440\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u0441\u043e\u043e\u0434\u0432\u0435\u0442\u043d\u0430 \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043a\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043f\u0440\u0438 \u043f\u0440\u043e\u043c\u0435\u043d\u0435\u0442\u0438 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0442\u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0438. \u041f\u043e\u043d\u0430\u0442\u0430\u043c\u0443, \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043e\u0441\u0442 \u043e\u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u0443\u0432\u0430 \u043e\u0442\u0447\u0435\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043a\u043e\u043d \u0433\u0440\u0430\u0453\u0430\u043d\u0438\u0442\u0435-\u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438 \u043e\u0431\u0432\u0440\u0437\u043d\u0438\u0446\u0438, \u0430 \u0438 \u043e\u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u0443\u0432\u0430 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u0440\u0430 \u043a\u0440\u0435\u0434\u0438\u0442\u043e\u0441\u043f\u043e\u0441\u043e\u0431\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043a\u043e\u043d \u043c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440 \u043d\u0430 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b. \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u0418\u043d\u0438\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0438\u0432\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043e\u0442\u0432\u043e\u0440\u0435\u043d \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442 (Open Budget Initiativ\u0435) \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0432\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0444\u0438\u043d\u0430\u043d\u0441\u0438\u0438 \u043f\u043e\u043c\u0430\u0433\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0435\u0444\u0442\u0438\u043d\u043e\u00a0\u043c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u043e \u043a\u0440\u0435\u0434\u0438\u0442\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u043f\u043e\u043c\u0430\u0433\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u0440\u0435\u043d\u0430 \u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u043e\u0442\u043e \u0442\u0440\u043e\u0448\u0435\u045a\u0435, \u0434\u043e\u0434\u0435\u043a\u0430 \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0430 \u043d\u0435\u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e\u0434\u0438 \u043a\u043e\u043d \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0435\u043d\u0430 \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0434\u0438\u0441\u0446\u0438\u043f\u043b\u0438\u043d\u0430.<\/p>\n<p>\u0426\u0435\u043b\u043e\u0441\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0434\u043e\u043a\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0433\u043e \u043d\u0430\u0458\u0434\u0435\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043b\u0438\u043d\u043a:\u00a0<a href=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2009\/08\/CEA-IDSCS-transparency-paper-mk.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/idscs.CEA-IDSCS-transparency-paper-mk.pdf<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky studim p\u00ebrqendrohet n\u00eb transparenc\u00ebn buxhetore dhe politik\u00ebn publike mbi transparenc\u00ebn buxhetore dhe llogaridh\u00ebnien e shfryt\u00ebzuesve buxhetor n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb. Pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme transparenca buxhetore? Sipas Organizat\u00ebs p\u00ebr zhvillim dhe bashk\u00ebpunim ekonomik transparenca buxhetore \u00ebsht\u00eb e definuar si &#8220;zbulim i plot\u00eb i t\u00eb gjitha\u00a0informatave relevante fiskale n\u00eb koh\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike\u201d. Sipas Fondit monetar nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN), transparenca n\u00eb financat publike \u00ebsht\u00eb element kryesor i menaxhimit t\u00eb mir\u00eb qeveritar\u00eb, e cila m\u00eb tej \u00e7on drejt stabilitetit makroekonomik dhe fiskal dhe \u00ebsht\u00eb determinant\u00eb p\u00ebr norma m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb rritjes ekonomike. Transparenca fiskale mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb edhe p\u00ebr identifikim t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb rreziqeve potenciale ndaj rezultateve fiskale q\u00eb \u00e7on drejt paralajm\u00ebrimit t\u00eb hersh\u00ebm dhe reagim t\u00eb duhur fiskal n\u00eb rast se supozimet ekonomike kan\u00eb ndryshuar. M\u00eb tutje, transparenca fiskale mund\u00ebson llogaridh\u00ebnie ndaj qytetar\u00ebve \u2013 obliguesve tatimor\u00eb, si dhe mund\u00ebson bonitet m\u00eb t\u00eb mir\u00eb kreditor\u00eb n\u00eb tregun nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb kapitalit. Sipas Iniciativ\u00ebs p\u00ebr buxhet t\u00eb hapur (Open Budget Initiativ\u0435) transparenca n\u00eb financat publike ndihmon p\u00ebr kreditim m\u00eb t\u00eb lir\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe ndihmon p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar efikasitetin mbi shpenzimet publike, nd\u00ebrsa rritja e jotransparenc\u00ebs \u00e7on drejt zvog\u00eblimit t\u00eb disiplin\u00ebs fiskale.<\/p>\n<p>\u0422\u00eb nj\u00ebjtin dokument mund ta gjeni edhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe k\u00ebtu:\u00a0<a href=\"https:\/\/idscs.org.mk\/wp-content\/uploads\/2009\/08\/CEA-IDSCS-transparency-paper-alb.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/idscs.CEA-IDSCS-transparency-paper-alb.pdf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u041e\u0432\u0430\u0430 \u0441\u0442\u0443\u0434\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u0444\u043e\u043a\u0443\u0441\u0438\u0440\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0458\u0430\u0432\u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u043e\u0442\u0447\u0435\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u043d\u0438\u0446\u0438 \u0432\u043e \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430. \u0417\u043e\u0448\u0442\u043e \u0435 \u0432\u0430\u0436\u043d\u0430 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442?\u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u041e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430 \u0441\u043e\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043a\u0430 \u0438 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0435 \u0434\u0435\u0444\u0438\u043d\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u201e\u0446\u0435\u043b\u043e\u0441\u043d\u043e\u00a0\u043e\u0431\u0435\u043b\u043e\u0434\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u043b\u0435\u0432\u0430\u043d\u0442\u043d\u0438 \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0438 \u043d\u0430\u00a0\u043d\u0430\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d \u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d.\u201c \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u041c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043c\u043e\u043d\u0435\u0442\u0430\u0440\u0435\u043d \u0444\u043e\u043d\u0434(\u041c\u041c\u0424), \u0444\u0438\u0441\u043a\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u0430\u0440\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1171,1172,1173,1185,1210,1216],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20047,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18395\/revisions\/20047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idscs.org.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}